Gãy tay là một trong những chấn thương phổ biến có thể xảy ra do tai nạn giao thông, tai nạn lao động, chơi thể thao hoặc té ngã. Sau khi được bó bột hoặc phẫu thuật, nhiều người thường chỉ quan tâm đến việc nghỉ ngơi mà quên rằng chế độ dinh dưỡng cũng đóng vai trò vô cùng quan trọng trong quá trình phục hồi. Ngoài việc bổ sung các dưỡng chất cần thiết cho xương, người bệnh cũng cần biết gãy tay kiêng ăn gì để tránh làm chậm quá trình tái tạo mô xương, giảm nguy cơ viêm nhiễm và giúp tay sớm lấy lại chức năng vận động.
Thực tế, có khá nhiều loại thực phẩm tuy quen thuộc nhưng lại không được khuyến khích trong giai đoạn xương đang hồi phục. Nếu bạn đang băn khoăn bị gãy tay kiêng ăn gì hay gãy tay không nên ăn gì, bài viết dưới đây sẽ cung cấp đầy đủ những thông tin cần thiết cùng các lời khuyên dinh dưỡng khoa học.
Vì sao chế độ ăn ảnh hưởng đến quá trình liền xương?
Khi xương bị gãy, cơ thể sẽ trải qua nhiều giai đoạn để tái tạo mô xương mới. Ban đầu là hình thành cục máu đông tại vị trí tổn thương, tiếp theo là tạo mô sụn mềm, sau đó chuyển thành mô xương cứng và cuối cùng là tái cấu trúc để xương trở về trạng thái gần như ban đầu.
Toàn bộ quá trình này cần rất nhiều dưỡng chất như protein, canxi, vitamin D, vitamin K, magie, kẽm và collagen. Nếu chế độ ăn không hợp lý hoặc sử dụng quá nhiều thực phẩm gây cản trở hấp thu dưỡng chất thì tốc độ hồi phục sẽ chậm hơn đáng kể.
Không chỉ vậy, một số loại đồ ăn còn kích thích phản ứng viêm hoặc làm giảm khả năng hấp thu canxi khiến xương khó liền hơn. Chính vì thế, việc tìm hiểu gãy tay kiêng ăn gì là điều rất cần thiết ngay từ những ngày đầu điều trị.
Gãy tay kiêng ăn gì để xương nhanh lành?
Hạn chế đồ uống có cồn
Rượu, bia và các loại đồ uống chứa cồn là nhóm thực phẩm đầu tiên cần tránh khi bị gãy tay.
Nhiều nghiên cứu cho thấy cồn có thể làm giảm hoạt động của tế bào tạo xương (Osteoblast), đồng thời làm tăng nguy cơ mất canxi trong cơ thể. Điều này khiến quá trình hình thành mô xương mới diễn ra chậm hơn bình thường.
Ngoài ra, người uống nhiều rượu bia còn dễ gặp các vấn đề như:
-
Giảm khả năng hấp thu vitamin D.
-
Suy giảm hệ miễn dịch.
-
Tăng nguy cơ viêm tại vùng tổn thương.
-
Làm chậm thời gian phục hồi sau phẫu thuật.
Nếu đang thắc mắc gãy tay không nên ăn gì, thì rượu bia chắc chắn nằm trong danh sách cần loại bỏ hoàn toàn cho đến khi xương hồi phục.
Không nên sử dụng quá nhiều nước ngọt có gas
Nước ngọt có gas chứa lượng đường lớn cùng axit photphoric. Loại axit này có thể ảnh hưởng đến quá trình hấp thu canxi trong cơ thể nếu sử dụng thường xuyên. Trong khi đó, lượng đường cao lại làm gia tăng phản ứng viêm và ảnh hưởng không tốt đến quá trình tái tạo mô xương.
Việc thay thế nước lọc bằng nước ngọt còn khiến cơ thể thiếu nhiều khoáng chất cần thiết cho việc liền xương.
Các chuyên gia dinh dưỡng khuyến cáo người bị gãy xương nên:
-
Uống nhiều nước lọc.
-
Bổ sung nước ép trái cây tươi.
-
Dùng sữa giàu canxi.
-
Hạn chế tối đa nước ngọt có gas.
Thực phẩm nhiều muối
Muối là gia vị quen thuộc nhưng nếu tiêu thụ quá nhiều sẽ làm tăng lượng canxi bài tiết qua nước tiểu. Điều này khiến lượng canxi trong máu giảm xuống, ảnh hưởng trực tiếp đến quá trình tái tạo xương.
Các thực phẩm chứa nhiều natri bao gồm:
-
Đồ hộp.
-
Mì ăn liền.
-
Cá khô.
-
Thịt xông khói.
-
Dưa muối.
-
Kim chi quá mặn.
-
Snack.
Nếu đang tìm hiểu bị gãy tay kiêng ăn gì, bạn nên giảm lượng muối trong khẩu phần ăn hàng ngày để đảm bảo xương được cung cấp đủ khoáng chất.
Đồ ăn nhiều đường
Đường tinh luyện không chỉ làm tăng nguy cơ béo phì mà còn khiến cơ thể tăng phản ứng viêm. Khi lượng đường trong máu cao, cơ thể ưu tiên xử lý glucose thay vì tập trung tái tạo mô tổn thương. Đồng thời, đường còn làm giảm hấp thu một số khoáng chất quan trọng như magie và canxi.
Các món nên hạn chế gồm:
-
Bánh kem.
-
Bánh quy.
-
Kẹo ngọt.
-
Trà sữa.
-
Nước ngọt.
-
Chocolate nhiều đường.
Thay vào đó, hãy lựa chọn trái cây tươi hoặc sữa chua ít đường để bổ sung năng lượng lành mạnh hơn.
Thức ăn nhanh nhiều dầu mỡ
Gãy tay kiêng ăn gì? Các món chiên rán chứa nhiều chất béo bão hòa và chất béo chuyển hóa. Nếu sử dụng thường xuyên sẽ làm tăng phản ứng viêm trong cơ thể, giảm khả năng tuần hoàn máu đến vùng xương bị tổn thương.
Một số món nên hạn chế:
-
Gà rán.
-
Khoai tây chiên.
-
Hamburger.
-
Pizza nhiều phô mai.
-
Xúc xích chiên.
Những món này tuy hấp dẫn nhưng lại không có nhiều giá trị dinh dưỡng cho quá trình hồi phục xương.
Thực phẩm chế biến sẵn
Đồ ăn chế biến sẵn thường chứa:
-
Chất bảo quản.
-
Muối.
-
Chất béo bão hòa.
-
Đường.
-
Phụ gia thực phẩm.
Vì thế gãy tay không nên ăn gì thì việc tiêu thụ quá nhiều thực phẩm chế biến sẵn không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe tim mạch mà còn làm giảm hiệu quả tái tạo mô xương.
Bạn nên ưu tiên thực phẩm tươi sống để cung cấp nguồn vitamin và khoáng chất tự nhiên.
Hạn chế cà phê và đồ uống chứa caffeine
Nhiều người có thói quen uống cà phê mỗi sáng. Tuy nhiên, trong thời gian điều trị gãy tay, lượng caffeine quá lớn có thể làm giảm hấp thu canxi. Điều này đặc biệt nguy hiểm với người lớn tuổi hoặc người có nguy cơ loãng xương.
Nếu vẫn muốn uống cà phê, hãy:
-
Chỉ uống 1 ly nhỏ mỗi ngày.
-
Không uống khi bụng đói.
-
Không thay thế nước lọc.
-
Uống cùng chế độ giàu canxi.
Không hút thuốc lá
Thuốc lá không phải thực phẩm nhưng lại là yếu tố khiến xương liền rất chậm. Nicotine làm giảm lưu lượng máu đến vùng xương bị gãy, đồng thời cản trở hoạt động của tế bào tạo xương.
Theo nhiều nghiên cứu, người hút thuốc có thời gian hồi phục xương lâu hơn từ 20–40% so với người không hút.
Do đó, trong quá trình điều trị, người bệnh nên ngừng hút thuốc để đạt hiệu quả hồi phục tốt nhất.
Những thực phẩm nên hạn chế theo quan niệm dân gian có đúng không?
Rau muống có làm xương liền sai vị trí?
Đây là thắc mắc rất phổ biến. Theo quan niệm dân gian, rau muống có thể kích thích tăng sinh mô khiến xương bị lồi hoặc liền lệch. Tuy nhiên, hiện nay chưa có bằng chứng khoa học khẳng định rau muống làm xương liền sai vị trí.
Việc xương liền đúng hay không chủ yếu phụ thuộc vào:
-
Mức độ gãy.
-
Phương pháp cố định.
-
Quá trình bó bột.
-
Phẫu thuật.
-
Chế độ tập phục hồi chức năng.
Dù vậy, nhiều bác sĩ vẫn khuyên người bệnh hạn chế rau muống trong giai đoạn đầu sau phẫu thuật nếu có vết mổ để giảm nguy cơ sẹo lồi ở người có cơ địa nhạy cảm.
Hải sản có cần kiêng?
Không ít người cho rằng bị gãy xương phải kiêng hoàn toàn tôm, cua, cá và các loại hải sản. Trên thực tế, hải sản là nguồn protein, kẽm, vitamin D và omega-3 rất tốt cho quá trình hồi phục.
Chỉ nên hạn chế khi:
-
Người bệnh dị ứng hải sản.
-
Có chỉ định riêng của bác sĩ.
-
Xuất hiện tình trạng ngứa hoặc phản ứng dị ứng sau ăn.
Đối với đa số người bệnh, hải sản vẫn là nguồn dinh dưỡng rất có lợi.
Gãy tay nên ăn gì để xương nhanh hồi phục?
Bên cạnh việc tìm hiểu gãy tay kiêng ăn gì, người bệnh cũng cần chú trọng bổ sung những thực phẩm giàu dưỡng chất giúp đẩy nhanh quá trình tái tạo xương. Một chế độ ăn cân đối không chỉ giúp xương liền nhanh mà còn tăng sức đề kháng, hạn chế mất cơ do phải bất động trong thời gian dài.
Thực phẩm giàu canxi
Canxi là thành phần chính cấu tạo nên hệ xương. Khi bị gãy tay, nhu cầu canxi của cơ thể sẽ tăng lên để phục vụ quá trình hình thành mô xương mới.
Một số thực phẩm giàu canxi nên bổ sung gồm:
-
Sữa và các chế phẩm từ sữa.
-
Phô mai.
-
Sữa chua.
-
Cá mòi.
-
Cá hồi ăn cả xương.
-
Đậu phụ.
-
Mè (vừng).
-
Rau cải xanh.
-
Bông cải xanh.
Để hấp thu canxi tốt hơn, người bệnh nên kết hợp với vitamin D và duy trì vận động nhẹ theo hướng dẫn của bác sĩ.
Bổ sung thực phẩm giàu protein
Protein là nguyên liệu giúp tái tạo mô, cơ và các tế bào bị tổn thương. Thiếu protein sẽ khiến quá trình liền xương kéo dài hơn bình thường.
Những nguồn protein chất lượng cao gồm:
-
Thịt gà.
-
Thịt bò nạc.
-
Thịt lợn nạc.
-
Cá biển.
-
Cá nước ngọt.
-
Trứng.
-
Đậu nành.
-
Các loại đậu.
Người trưởng thành bị gãy xương nên đảm bảo đủ lượng protein trong mỗi bữa ăn để hỗ trợ phục hồi hiệu quả.
Thực phẩm giàu vitamin D
Vitamin D giúp cơ thể hấp thu canxi hiệu quả hơn. Nếu thiếu vitamin D, dù bổ sung nhiều canxi thì xương cũng khó hấp thu đầy đủ.
Nguồn vitamin D tự nhiên bao gồm:
-
Cá hồi.
-
Cá thu.
-
Cá ngừ.
-
Lòng đỏ trứng.
-
Gan động vật.
-
Sữa tăng cường vitamin D.
Ngoài ra, nên tắm nắng khoảng 15–20 phút vào buổi sáng để cơ thể tự tổng hợp vitamin D.
Thực phẩm giàu vitamin C
Vitamin C thúc đẩy sản sinh collagen – thành phần quan trọng trong cấu trúc xương và dây chằng.
Các loại trái cây giàu vitamin C gồm:
-
Cam.
-
Quýt.
-
Bưởi.
-
Kiwi.
-
Dâu tây.
-
Ổi.
-
Thanh long.
-
Xoài.
Rau xanh như cải bó xôi, cải xoăn và ớt chuông cũng chứa lượng vitamin C dồi dào.
Thực phẩm giàu magie và kẽm
Theo các nghiên cứu được đưa ra trong các tin tức online về sức khỏe thì Magie và kẽm góp phần vào quá trình khoáng hóa xương, đồng thời thúc đẩy hoạt động của tế bào tạo xương.
Nguồn thực phẩm giàu magie và kẽm gồm:
-
Hạnh nhân.
-
Hạt điều.
-
Óc chó.
-
Hạt bí.
-
Đậu xanh.
-
Đậu đỏ.
-
Yến mạch.
-
Hải sản.
Việc bổ sung đa dạng các loại hạt cũng giúp cơ thể có thêm chất béo tốt và chất chống oxy hóa.
Kết luận
Hy vọng qua bài viết trên, bạn đã hiểu rõ gãy tay kiêng ăn gì cũng như biết cách xây dựng chế độ dinh dưỡng phù hợp để hỗ trợ quá trình hồi phục. Việc hạn chế rượu bia, nước ngọt có gas, đồ ăn nhiều đường, thực phẩm chế biến sẵn và các món quá nhiều muối sẽ giúp xương có điều kiện tái tạo tốt hơn. Đồng thời, đừng quên bổ sung đầy đủ canxi, protein, vitamin D, vitamin C cùng các khoáng chất thiết yếu để tăng tốc độ liền xương. Nếu còn băn khoăn bị gãy tay kiêng ăn gì hoặc gãy tay không nên ăn gì, hãy tham khảo ý kiến bác sĩ để có chế độ dinh dưỡng phù hợp với tình trạng chấn thương và sức khỏe của bản thân.
Nguồn: Sưu tầm
